← Tüm yazılar

SOSYAL MEDYA VE MARKA

Sosyal medyadaki şikâyet pazaryeri puanına yansımadan önce nasıl yakalanır?

17 Ekim 20268 dk okuma

Puan düşmeden önce ne oluyor?

Diyelim ki bir ev ve yaşam markası, ısıya dayanıklı cam saklama kabının kapak kilidini yeni bir tedarikçiyle üretmeye başladı. İki hafta sonra pazaryerindeki puan 4,6'dan 4,5'e indi. Kimse alarm vermedi, çünkü bu kadar küçük bir hareket olağan sayılır. Oysa aynı kapak sorunu, o hafta bir video platformunda iki küçük hesapta ve bir ev eşyaları forumunda zaten konuşuluyordu.

Kısa cevap şu: şikâyet çoğu zaman önce pazaryerinin dışında görünür, puana ise daha geç ve yumuşatılmış bir sayı olarak yansır. Bu yazıda sosyal ve forum konuşmasını pazaryeri yorumlarıyla aynı çerçevede okumanın yolunu anlatıyoruz. Önce tek sayının neden geç ve yanlış ekibi harekete geçirebildiğine, sonra kaynak, konu ve ürün bazlı bir okuma yöntemine, en sonda da bu yöntemin sınırlarına bakacağız.

Pazaryeri puanı geç gelen bir özettir

Puan, yorum yazma kararı veren müşterilerin ortalamasıdır. Ürünü alan herkes yorum yazmaz, yazanlar da hemen yazmaz. Kargo, kullanım süresi ve iade penceresi gibi gecikmeler sinyali ağırlaştırır. Ortalama ise bu gecikmeyi tek bir sayıda saklar: bir düşüş görürsünüz ama sebebini ve ne zaman başladığını göremezsiniz.

Konuşma daha erken akar. Bir çalışmada, bir hücresel telefon markalarının forumundaki sekiz milyondan fazla gönderi incelenmiş ve çevrimiçi konuşma hacminin ve tonunun satışların öncü göstergesi olabildiği bulunmuştur (Gopinath, Thomas ve Krishnamurthi; yayımlanmamış çalışma). Bu bulgu her kategori için geçerli değildir, ama yönü anlamlıdır: puan geriden, konuşma önden gelir. Sosyal içeriğin ağırlığı da küçümsenemez: bir giyim markasının Facebook topluluğunu inceleyen bir çalışma, kullanıcıların ürettiği içeriğin satın alma davranışına markanın kendi içeriğinden daha güçlü etki ettiğini bulmuştur (Goh, Heng ve Lin, 2013). Puanın kendisi de önemlidir: Yelp verisiyle yapılan bir analizde, bağımsız restoranlarda bir yıldızlık fark gelirde yüzde 5 ile 9 arasında değişimle ilişkilendirilmiştir (Luca, 2011). Yani hem konuşma hem puan satışa dokunur; fark, hangisinin önce göründüğüdür.

Yanlış ekibi harekete geçirme riski de buradan doğar. Puan düşünce müşteri hizmetleri yanıt hızına, pazarlama fiyata, operasyon kargoya bakar. Sorun gerçekte kapak kilidiyse kimse doğru yere bakmıyordur.

Ortalama, hızlı okuma ve duygu skoru neden yetmiyor?

Ortalama puan sebebi saklar. Tek bir kapak sorunu ile geç kargo aynı ortalamaya aynı ağırlıkla girer.

Yalnızca pazaryerine bakmak sinyali geç yakalar. Yorum, ürünü alıp kullanmış kişiden gelir. Ürünü almayı düşünen ve forumda soran kişi bu veriye girmez.

Sosyal medya panosuna bakmak gürültü üretir. Marka adının geçtiği her gönderiyi görmek, hangisinin ürün sorunu olduğunu söylemez. Reklam, şaka ve haber aynı akışta durur.

Kelime bulutu tekrarı gösterir, bağlamı göstermez. "Kapak" kelimesinin büyük çıkması, kapağın övüldüğünü mü yoksa şikâyet edildiğini mi anlatır, belli değildir.

Duygu skoru ürünü ayırmaz. Markanın genel tonu iyiyken tek bir SKU'daki sorun kaybolabilir.

Elle takip ölçeklenmez. Bir kişi üç ürünü izleyebilir, üç yüz ürünü izleyemez.

Konuşmayı kaynak, konu, ürün ve dönem bağlamında okumak

Aynı konunun hem sosyalde hem pazaryerinde görünüp görünmediğine bakmak, tek tek gönderilere bakmaktan daha çok bilgi verir. Aşağıdaki çerçeve bir sinyali "gürültü" ya da "inceleyin" diye ayırmak için beş soru sorar.

SoruNeye bakılır?Dikkat
Tekrar ediyor mu?Aynı konu birden fazla kişiden mi geliyor?Tek bir etkili hesap tekrar gibi görünebilir, hesapları ayrı sayın.
Birden fazla kaynakta var mı?Sosyalde, forumda ve pazaryerinde aynı konu geçiyor mu?Tek kaynakta kalan konu henüz bir sinyal sayılmaz.
Hız artıyor mu?Konu son haftalarda, öncekine göre sıklaşıyor mu?Kampanya ve sezon dönemlerini ayrı değerlendirin.
Belirli bir ürüne mi bağlı?Konu bir SKU'ya ya da bir üretim dönemine mi işaret ediyor?Markanın geneline yayılan konu başka bir kök nedene işaret edebilir.
Ağırlığı ne?Güvenlik, iade ya da sağlık gibi bir riske dokunuyor mu?Az sayıda ama ağır bir konu, çok sayıda hafif konudan önce incelenmelidir.

Bu çerçeve bir bulguya şu adımlarla dönüşür:

  1. Konuyu tanımlayın. "Kapak" değil, "kapak kilidi gevşiyor" gibi tek bir ifade seçin.
  2. Aynı konuyu kaynaklar arasında eşleyin. Sosyaldeki ifadeyi pazaryerindeki yorumlarla aynı başlık altına alın.
  3. Hızı ve kaynak sayısını yan yana koyun. Hangi kaynakta ne zaman başladığını görün.
  4. Sahibini belirleyin. Konu ürün kalitesiyse ürün ekibi, anlatım hatasıysa içerik ekibi, kargo ise operasyon incelesin.
  5. İzleme penceresi koyun. "Önümüzdeki iki hafta aynı konu artıyor mu?" sorusuna bakılacak bir tarih verin.

Örnek bir bulgu cümlesi: "Son üç haftada cam saklama kabının kapak kilidiyle ilgili ifade iki sosyal kaynakta ve bir forumda tekrarlandı; pazaryerinde aynı ürün için benzer yorum sayısı henüz düşük. Ürün ekibinin ilgili üretim partisine bakması önerilir."

Prodora bu akışta nerede devreye giriyor?

Prodora, tüketici sesini kaynak ayırmadan tek modelde toplar ve bulguyu ekibin inceleyebileceği bir iş olarak sunar:

  • Kaynakları birleştirir. Pazaryeri yorumları, soru ve cevaplar, sosyal medya ve forum konuşmaları aynı çerçevede okunur.
  • Konuyu ürüne bağlar. Bir ifade kategori, marka ve SKU düzeyinde görülebilir.
  • Kanıtı gösterir. Her bulgunun yanında ilgili yorum ve gönderiler görünür, ekip kendi gözüyle doğrular.
  • Uyarı kurar. Kriz ve lansman gibi durumlar için ajanlar belirli konuları izler ve sinyal artınca haber verir.
  • Dora'ya sorulabilir. "Bu ürünle ilgili son iki haftada neler konuşuldu?" gibi soruların cevabı kanıtlarıyla gelir.

Prodora karar vermez. Önerilen adım bir karar değil, ilgili ekibin değerlendireceği bir başlangıçtır.

Sınırlamalar: Sosyal konuşmadan ne çıkarılmamalı?

  • Sosyal konuşma satışın kendisi değildir. Bir konunun çok konuşulması satışı düşüreceği anlamına gelmez.
  • Her kategoride aynı öncü ilişki geçerli değildir. Bulgular çoğunlukla belirli sektörlerden gelir, kendi kategorinizde test edin.
  • Konuşan kişiler müşterilerin tamamı değildir. Sosyal ve forumda aktif olanlar, ürünü alanların küçük bir kısmıdır.
  • Tek bir viral gönderi eğilim değildir. Hesap sayısına ve zamana yayılmayan konuyu sinyal saymayın.
  • Otomatik sınıflandırma hata yapar. İroni ve yerel ifadeler yanlış okunabilir, kanıt cümlelerini kontrol edin.
  • Erişilemeyen kaynaklar vardır. Kapalı gruplar ve özel mesajlar bu okumaya girmez.

Puanı izleyin, nedeni konuşmada arayın

Puan, bir sorunun sonucudur. Nedeni ise çoğu zaman o puandan önce konuşmada bulursunuz. Tekrarı, kaynak sayısını ve ürün bağını birlikte okuyan bir akış kurmak, doğru ekibin doğru konuya daha erken bakmasını sağlar. Kendi kategorinize uygulamak isterseniz Sosyal Medya ve Marka çözüm sayfamıza ve E-Ticaret çözüm sayfamıza göz atabilir ya da bizimle bir görüşme planlayabilirsiniz.

Kaynaklar

  • Gopinath, S., Thomas, J. S. ve Krishnamurthi, L. (2009). When Talk Matters: A Study of Online Word of Mouth and Firm Performance (Kellogg School of Management, çalışma kâğıdı). Özeti: Kellogg Insight, "People Are Talking".
  • Goh, K.-Y., Heng, C.-S. ve Lin, Z. (2013). Social Media Brand Community and Consumer Behavior: Quantifying the Relative Impact of User- and Marketer-Generated Content. Information Systems Research, 24(1), 88–107. DOI: 10.1287/isre.1120.0469.
  • Luca, M. (2011). Reviews, Reputation, and Revenue: The Case of Yelp.com. Harvard Business School. Özeti: Blanding, M., "The Yelp Factor: Are Consumer Reviews Good for Business?", HBS Working Knowledge, 24 Ekim 2011.

Sıkça sorulan sorular

Sosyal medyadaki şikâyet pazaryeri puanından önce mi görünür?

Her zaman değil. Bazı çalışmalar çevrimiçi konuşmanın bazı kategorilerde satışlar için öncü sinyal olabildiğini gösteriyor, ancak bu ilişki sektöre göre değişir. Kendi kategorinizde test etmek gerekir.

Bir sosyal medya gönderisi ne zaman sinyal sayılır?

Aynı konu farklı hesaplardan, birden fazla kaynakta ve artan sıklıkta görünüyorsa, belirli bir ürüne bağlanabiliyorsa.

Pazaryeri yorumu ile sosyal konuşma neden ayrı okunmamalı?

Yorum satın almış kişiden, sosyal ve forum ise henüz satın alma kararındaki kişiden de gelir. İkisini birlikte okumak, aynı konunun nerede başlayıp nereye yayıldığını gösterir.

Markanızın tüketici sesini birlikte dinleyelim

Önce küçük bir pilotla başlayın, değeri kendi verinizde görün.

Demo iste